SRS در رادیوتراپی مخفف Stereotactic Radiosurgery یا رادیوجراحی استریوتاکتیک است. نکته مهم این است که برخلاف نام آن، معمولاً جراحی و برش جراحی انجام نمیشود؛ بلکه پرتوهای دقیق و متمرکز برای از بین بردن یا کنترل ضایعه استفاده میشوند.
SRS چیست؟
SRS یک روش بسیار دقیق پرتودرمانی است که در آن دوز بالای پرتو در حجم بسیار کوچکی از بافت و با دقت میلیمتری به ناحیه هدف تابانده میشود، در حالی که تلاش میشود بافتهای سالم اطراف تا حد امکان از دریافت پرتو محافظت شوند.
SRS بیشتر برای چه مواردی استفاده میشود؟
از کاربردهای مهم آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تومورهای کوچک و محدود مغزی
- متاستازهای مغزی
- برخی تومورهای خوشخیم مانند مننژیوم و شوانوم
- ناهنجاریهای عروقی مغز در برخی بیماران
- برخی ضایعات داخل جمجمه که نیاز به درمان بسیار دقیق دارند
SRS چگونه انجام میشود؟
ابتدا با استفاده از MRI و/یا CT محل و اندازه دقیق ضایعه مشخص میشود. سپس پزشک متخصص رادیوتراپی انکولوژی و تیم فیزیک پزشکی، طرح درمان را بهگونهای طراحی میکنند که پرتوها از زوایای مختلف به سمت هدف هدایت شوند.
پرتوهای متعدد در نقطه هدف به هم میرسند و دوز درمانی بالایی را به ضایعه منتقل میکنند، در حالی که دوز دریافتی بافتهای اطراف کاهش مییابد.
مزایای SRS
✅ دقت بسیار بالا در هدفگیری ضایعه
✅ عدم نیاز به برش جراحی در اغلب موارد
✅ کاهش آسیب به بافت سالم اطراف
✅ معمولاً دوره درمان کوتاهتر از بسیاری از روشهای پرتودرمانی معمولی
✅ امکان استفاده در برخی بیمارانی که جراحی برای آنها مناسب نیست
SRS با رادیوتراپی معمولی چه تفاوتی دارد؟
در رادیوتراپی معمولی، درمان ممکن است طی چندین جلسه و در مدت چند هفته انجام شود. اما در SRS، معمولاً یک جلسه یا تعداد محدودی جلسه با دوز بالا و دقت بسیار زیاد انجام میشود.
نکته: SRS بیشتر برای ضایعات کوچک و مشخص مناسب است و انتخاب آن به عواملی مانند اندازه، محل و تعداد ضایعات و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.